Từ ngày 1/6/2026, Nghị định 280 của Hải quan Trung Quốc (GACC) chính thức có hiệu lực, mang theo những thay đổi bước ngoặt trong quy định nhập khẩu nông sản. Trong đó, hạt điều xuất khẩu – một trong những mặt hàng chủ lực của Việt Nam – sẽ chịu sự giám sát nghiêm ngặt hơn bao giờ hết. Thị trường Trung Quốc đã không còn là một “sân chơi dễ tính”.
Để giữ vững thị phần tại quốc gia tỷ dân này, các doanh nghiệp xuất khẩu Trung Quốc cần nắm rõ các thay đổi cốt lõi dưới đây để chủ động chuẩn hóa quy trình.
1. Hạt Điều Xuất Khẩu Vào Danh Mục Bắt Buộc Đăng Ký Qua Cơ Quan Có Thẩm Quyền
Theo Thông báo số 27/2026 của GACC hướng dẫn thực hiện Nghị định 280, Trung Quốc mở rộng danh mục lên 18 nhóm thực phẩm bắt buộc phải có thư giới thiệu từ cơ quan có thẩm quyền phía Việt Nam khi đăng ký xuất khẩu, thay vì doanh nghiệp có thể tự đăng ký như trước.
Lưu ý đặc biệt: Hạt điều (bao gồm cả các loại hạt khác như mắc ca, hạt sen…) cùng với gạo và trái cây sấy khô đã chính thức bị xếp vào nhóm kiểm soát chặt chẽ này.
Việc kê khai thông tin hiện tại đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối:
- Hồ sơ: Phải được chuẩn bị hoàn toàn bằng tiếng Anh hoặc tiếng Trung.
- Thông tin: Khai báo chính xác địa chỉ doanh nghiệp, mã HS (Harmonized System) và mã CIQ tương ứng.
- Rủi ro: Bất kỳ một sai lệch nhỏ nào trên bao bì, hồ sơ hoặc hệ thống khai báo đều có thể dẫn đến việc bị trả hồ sơ, đình chỉ mã xuất khẩu hoặc ách tắc ngay tại cửa khẩu.
2. Thay Đổi Cách Quản Lý Hiệu Lực Mã Số Doanh Nghiệp
Nghị định 280 cũng phân tách rõ ràng cách quản lý hiệu lực mã số đối với từng nhóm doanh nghiệp xuất khẩu Trung Quốc:
- Đối với nhóm phải có cơ quan thẩm quyền giới thiệu (như hạt điều): Nếu sản phẩm được sản xuất trong thời gian mã số doanh nghiệp còn hiệu lực, lô hàng vẫn được phép nhập khẩu tại thời điểm thông quan ngay cả khi mã số đó đã hết hạn nhưng chưa kịp gia hạn (miễn là sản phẩm còn hạn sử dụng).
- Đối với nhóm tự đăng ký: Mã số bắt buộc phải còn hiệu lực ngay tại thời điểm khai báo hải quan.
Mặc dù có phần linh động hơn cho nhóm hàng hạt điều về thời hạn sản xuất, GACC nhấn mạnh việc khai báo gian dối hoặc sai mã số đăng ký sẽ bị từ chối thông quan và xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
3. Xu Hướng “Hậu Kiểm” Và Cơ Chế Đánh Giá Rủi Ro Từng Ngành Hàng
Một trong những chuyển dịch lớn nhất của Hải quan Trung Quốc hiện nay là chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. GACC sẽ thiết lập hệ thống dữ liệu đánh giá rủi ro cho từng doanh nghiệp dựa trên:
- Tỷ lệ các lô hàng vi phạm trước đó.
- Nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
- Các sự cố phát sinh tại quốc gia xuất khẩu.
Nếu doanh nghiệp để xảy ra sai sót về dư lượng chất bảo quản, vi sinh vật hoặc kim loại nặng vượt ngưỡng, nguy cơ bị “cấm cửa” hoặc đình chỉ mã số xuất khẩu là rất cao.
4. Giải Pháp Cho Doanh Nghiệp Điều Xuất Khẩu Để Giữ Vững Thị Trường
Trung Quốc hiện chiếm tới hơn 21% tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Để không bị loại khỏi đường đua, thương hiệu SA Cashew Nut cũng như các doanh nghiệp ngành điều cần thực hiện ngay các hành động sau:
- Kiểm soát toàn diện chuỗi cung ứng: Thắt chặt quy trình an toàn thực phẩm từ vùng nguyên liệu, thu mua, đến khâu chế biến, đóng gói tại nhà máy. Đặc biệt lưu ý kiểm soát các chỉ số về vi sinh và độ ẩm đối với hạt điều sấy/thành phẩm.
- Chủ động rà soát mã số: Trước khi tiến hành giao dịch và bốc hàng, doanh nghiệp phải chủ động kiểm tra trạng thái và hiệu lực của mã số đăng ký trên hệ thống CIFER của GACC.
- Cập nhật thông tin SPS liên tục: Thường xuyên theo dõi các cảnh báo và thay đổi về biện pháp vệ sinh dịch tễ (SPS) trên cổng thông tin của Văn phòng SPS Việt Nam để kịp thời điều chỉnh kỹ thuật sản xuất.
Lời kết
Việc Trung Quốc siết chặt quy định kiểm soát từ ngày 1/6/2026 chính là đòn bẩy buộc các doanh nghiệp điều xuất khẩu phải thay đổi tư duy. Muốn đi đường dài tại thị trường này, chúng ta phải chuyển dịch từ việc “đáp ứng vừa đủ yêu cầu” sang “xây dựng năng lực cạnh tranh bằng sự minh bạch và chất lượng chuẩn quốc tế”.
SA Cashew Nut luôn cam kết đồng hành cùng chất lượng, chuẩn hóa mọi quy trình sản xuất để đưa những hạt điều tốt nhất của Việt Nam vươn xa ra thế giới.
————
HẠT ĐIỀU SA CASHEW NUT – HẠT ĐIỀU BÌNH PHƯỚC
Địa chỉ: 12 Street 7C1, Binh Trung Ward, Ho Chi Minh City, Vietnam
Facebook: SA CASHEW NUT
Email: sacashewnut@gmail.com
Webstite: HẠT ĐIỀU SA CASHEW NUT

